De Kartini - prijs van de stad Den Haag
 
Op 8 maart - Internationale Vrouwendag heb ik de Kartini-Prijs (emancipatie) in ontvangst mogen nemen. De prijs is vernoemd naar Raden Adjeng Kartini, geboren in 1879, in het toenmalige Nederlands Indië. Als dochter van een Javaans regent v...erzette ze zich van jongs af aan tegen de traditionele normen en waarden die zij voor meisjes als onderdukkend ervoer. Ook tegenwoordig wordt zij, zowel in Indonesië als daarbuiten, nog steeds gezien als een belangrijke persoon.

Zij is uiteraard niet de enige belangrijke voorvechtster geweest voor vrouwenrechten. Evenals Betsy Perk, Mina Kruseman, Alette Jacobs Wilhelmina Drucker en Roosje Vos was Kartini in haar tijd een baanbreekster voor de vrouwenbeweging. Als Javaanse aristocrate in een niet-westerse cultuur heeft zij bijgedragen aan de multiculturele vrouwenbeweging. Zo tilde zij de vrouwenstrijd boven Europees niveau. Met haar duidelijke stellingname voor onderwijs en geestelijke ontwikkeling als universeel recht - dus ook voor vrouwen! - is Kartini juist in onze tijd nog verrassend actueel.

Juryrapport:

Sanam is vrijwilliger in hart en nieren en bij verschillende organisaties actief of actief geweest. Hij is een rolmodel voor de migranten LHBT gemeenschap. Door middel van vrijwilligerswerk en als belangenbehartiger werkt hij al vele jaren belangeloos - niet alleen aan de emancipatie van homoseksuelen - maar ook aan activiteiten die bijdragen aan de emancipatie van vrouwen. Zijn eigen achtergrond verschaft hem een ingang in de Hindostaanse gemeenschap, waarbinnen hij zich dan ook op alle mogelijke manieren inzet voor de verbetering en ondersteuning van vrouwen uit deze groep. Ook mannen weet hij hierbij te betrekken. Op die manier is hij actief om verstoorde relaties, waar vaak de vrouwen het slachtoffer van zijn, weer te herstellen.

Hij vraagt om tolerantie, wederzijds begrip en respect. Hij spreekt zich uit tijdens conferenties, op de radio, in tijdschriften en vraagt organisaties om vaker ‘vrouwenemancipatie’ op de agenda te zetten. Hij doet dat niet alleen als pleitbezorger die burgermeesters bij de les houdt, hij schuwt ook een brief aan de koning niet. Moet hij voor het goede doel concreet en praktisch de handen uit de mouwen steken dan is hij bijvoorbeeld evengoed goed bereid om af te wassen. Hij heeft geen pretenties.

Sanam kiest bewust niet voor een dubbelleven, maar komt openlijk uit voor zijn geaardheid en neemt daarmee eveneens bewust persoonlijke risico’s.

Nog nooit eerder heeft een man, als persoon, de Kartini prijs gewonnen, en nooit eerder is de Kartini prijs uitgereikt aan iemand die de homo-emancipatie hoog in vaandel heeft staan. Dit gegeven, maar bovenal zijn verdiensten als vrijwilliger en belangenbehartiger én zijn betrokkenheid bij vrouwenemancipatie, is voor de jury een reden geweest om de Kartiniprijs 2014 toe te kennen aan Sanam.
Sanam v Voorthuijsen